Aile İçi Destek

Aile içi şiddete maruz kalan kadınlar için kendi ailelerinden (anne, baba, kardeş, akraba vb.) destek alıp almamaları oldukça önemlidir. Ancak Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü ve T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen Türkiye’de Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Araştırması’nın (2015) sonuçlarına göre şiddete maruz kalan kadınların, büyük oranda şiddeti kimseye anlatmadıkları ve şiddetle kendi başlarına mücadele etmeye çalıştıkları görülmektedir. Şiddet mağduru kadınların %39’u şiddete tanık olan ya da şiddetten haberdar olan kişilerden hiçbirinin kendilerine yardım etmediklerini açıklamışlardır.

Eşinden şiddet gören kadına yardım etmeyen ailelerin birçoğunda “kocandır, döver de sever de” düşüncesinin yaygın olduğu görülmektedir. Bu düşüncenin hakim olduğu ailelerin çoğunda aile içi şiddet yaygındır, baba anneye şiddet uygulamıştır ya da uygulamaktadır. Bu ailelerde erkeğin eşine şiddet göstermesinin doğal olduğu, kadının buna ses çıkarmaması gerektiği düşünülmektedir.

Ailelerin bir kısmı çocukları erkeğin soyu olarak algılamakta ya da çocuklara bakamayacaklarını söylemektedirler. Ancak çocukları evde bırakıp gelirse kadını eve kabul edeceklerini söylemektedir. Kadınların büyük bir kısmı çocuklarını bırakmak istemediklerinden şiddet gördükleri evde yaşamaya devam etmektedir.

Kocanın şiddetine kadının ailesinin maruz kaldığı da görülebilmektedir. Özellikle kadın evi terk edip ailesinin yanına gittiğinde, koca aileyi tehdit etmekte veya eşyalara zarar verebilmektedir. Bu durumda ya aile kocanın korkusundan kadına yardım edememekte ya da kadın ailesinin zarar görmesinden korkup yaşadığı şiddete boyun eğmektedir.

Şiddet gösteren erkeklerin çok büyük bir kısmı eşlerine duygusal ve sosyal şiddet uygulamaktadırlar. Eşlerinin aileleriyle iletişim kurmalarını engellemekte, iletişim kurduklarında cezalandırmakta veya iletişim kurdukları zaman ailelerine zarar vermekle tehdit etmektedirler. Aileler ise evde yaşananları bilmediklerinden, kadının kendileriyle iletişim kurmak istemediğini düşünebilmektedirler. Bu da kadın ile ailesinin arasını açmaktadır.

Aile içi şiddete maruz kalan kadın, birçok nedenden dolayı kocasını terk ettikten bir süre sonra şiddet gördüğü eve geri dönmektedir. Bu nedenler genellikle ailenin anlayamayacağı kadar karıştırıcıdır, bu yüzden yardım ettikleri halde şiddet gördüğü eşine geri dönen kadına karşı “kızgınlık” duyulabilmektedir.

Bir Yakınınız Aile İçi Şiddete Maruz Kalıyorsa

• Onun için yapabileceğiniz en önemli şey onu dinlemek olacaktır. Konuşmak için zorlamayın, ayrıntılı sorular sormayın. Kendi istediği kadar açılmasına izin verin. Suçlamayın ve korkusunu küçümsemeyin.

• Şiddet gören bir yakınınız size açıldığında elinizden bir şey gelmediğini düşünebilirsiniz. Ancak yardımcı olmak istediğinizi belirtmeniz onun yalnızlık ve çaresizlik duygusunu azaltacaktır.

• Onu sık sık ziyaret edin veya davet edin, bağlantınızı koparmayın.

• Ona evliliği ile ilgili ne yapması gerektiğini siz söylemeyin. Kendisi veya çocukları için ne yapabileceğine karar vermesine yardımcı olun. Eğer eşinden ayrılmak istemiyorsa ve eşini affetmeye hazırsa, onun bu kararına saygı gösterin ama şiddet göstermenin yanlış bir şey olduğunu ve suç sayıldığını da vurgulayın. Eğer tanıdığınız eşinden ayrılmaya karar verdiyse kesinlikle ona şiddete katlanmaya devam etmesini önermeyin.

• Eğer eşi, sizin önünüzde onu azarlıyor, aşağılıyor veya ona vuruyorsa bunu onaylamadığınızı açık bir şekilde belirtin.

Aile ve Evlilik

Türk Dil Kurumu’nun tanımına göre aile, evlilik ve kan bağına dayanan, karı, koca, çocuklar, kardeşler arasındaki ilişkilerin oluşturduğu toplum içindeki en küçük birliktir. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin 16. maddesinin 3. fıkrasına göre aile, toplumun doğal ve temel unsurudur, toplum ve devlet tarafından korunmaktadır. 1982 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 41. maddesi 1. fıkrasına göre ise aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanmaktadır.

Ailenin temelini evlilik kurumu oluşturmaktadır. Türk Dil Kurumu evliliği erkekle kadının, aile kurmak için yasaya uygun olarak birleşmesi olarak tanımlamaktadır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 12. maddesine göre evlenme çağına gelen erkek ve kadın, bu hakkın kullanılmasını düzenleyen ulusal yasalar uyarınca evlenme ve aile kurma hakkına sahiptir. Türk Medeni Kanunu’nun 185. maddesinin 1. fıkrasına göre evlenmeyle eşler arasında evlilik birliği kurulmuş olur.

Yakın geçmişte evlilik, temel amacı çocuk yetiştirmek olan, koca yönetimindeki bir iş ortaklığı olarak görülmekteydi (Öner, 2013). Günümüzde ise evliliğin sevme ve sevilme ihtiyacı, iki kişinin biyolojik, sosyal ve psikolojik gereksinim ve güdülerini doyurması, dünyaya yeni nesiller getirme, toplumda bir yer edinebilme, birlikte güven içinde olma ve korunma duygusu, dayanışma duygusunu hissetme, geleceğe güvenle bakabilme, birbirlerinden onur ve kıvanç duyabilme, cinsel yaşamın sağlıklı olarak düzenlenmesi gibi amaçları bulunmaktadır (Canel, 2012).

Evlenme akdinin kurulmasıyla eşler, evlenmeden önceki hukuki statülerinden farklı yeni bir hukuki statüye kavuşmaktadırlar; bu yeni statü, eşlere bir takım yeni haklar tanıdığı kadar bir takım yeni yükümlülükleri de beraberinde getirmektedir (Korkmaz, 2014). Türk Medeni Kanunu’nun 185. maddesine göre eşler, evlilik birliğinin mutluluğunu el birliğiyle sağlamak ve çocukların bakımına, eğitim ve gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlüdürler ve eşler birlikte yaşamak, birbirine sadık kalmak ve yardımcı olmak zorundadırlar. Yine Türk Medeni Kanunu’nun 186. maddesine göre evlilik birliğini eşler beraberce yönetirler ve birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve mal varlıkları ile katılırlar.

KAYNAKLAR

Canel, A.N. (2012). Evlilik ve Aile Hayatı. İstanbul: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Genel yayın; Aile Eğitimi serisi.

Korkmaz, Ç.Y. (2014). Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması Nedeniyle Boşanma. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı Medeni Hukuk Bilim Dalı. Ankara.

Öner, D.Ş. (2013). Evli Bireylerin Evlilik Çatışması, Çatışma Çözüm Stilleri ve Evlilik Uyumlarının İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Anabilim Dalı. İzmir.